भारत आणि न्यूझीलंड दरम्यान मुक्त व्यापार कराराची घोषणा सोमवारी करण्यात आली. या करारावर स्वाक्षरी करण्याच्या प्रक्रियेची सुरुवात मार्च महिन्यात दोन्ही देशांमध्ये चर्चा सुरू झाल्यानंतर झाली. सोमवारी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि न्यूझीलंडचे पंतप्रधान क्रिस्टोफर लक्सन यांच्यात झालेल्या फोनवरील चर्चेनंतर हा करार जाहीर करण्यात आला.
मात्र, करार जाहीर होण्याच्या दुसऱ्याच दिवशी भारताला धक्का बसला आहे. न्यूझीलंडचे परराष्ट्र मंत्री विन्स्टन पीटर्स यांनी या कराराला विरोध दर्शवला आहे. त्यांचा दावा आहे की, हा करार न्यूझीलंडसाठी हानिकारक ठरू शकतो. पीटर्स यांनी त्यांच्या एक्स अकाउंटवर या कराराविषयी आपली भूमिका स्पष्ट केली असून, भारताशी झालेल्या व्यापार कराराला ते “दुर्दैवी” मानत आहेत.
पीटर्स यांनी म्हटलं की, “न्यूझीलंड फर्स्ट, आज जाहीर झालेल्या भारत मुक्त व्यापार कराराला दुर्दैवाने विरोध करत आहे. आम्ही भारत-न्यूझीलंड मुक्त व्यापार कराराला मुक्त किंवा निष्पक्ष मानत नाही. दुर्दैवाने न्यूझीलंडसाठी हा एक वाईट करार आहे. हा करार भारताला खूप काही देतो. मात्र, न्यूझीलंडला त्या बदल्यात पुरेसं काही मिळत नाही. न्यूझीलंडच्या शेतकऱ्यांसाठी हा करार चांगला नाही आणि आमच्या ग्रामीण समुदायांना त्याचं समर्थन करणं अशक्य आहे”, असं विन्स्टन पीटर्स यांनी म्हटलं.
भारत आणि न्यूझीलंडमधील ऐतिहासिक मुक्त व्यापार कराराच्या चर्चेचे उत्साहवर्धक शब्द पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सोमवारी व्यक्त केले. त्यांनी म्हटले, “भारत-न्यूझीलंड संबंधांसाठी हा एक महत्त्वाचा क्षण आहे, ज्यामुळे द्विपक्षीय व्यापार आणि गुंतवणुकीला मोठी चालना मिळेल. हा करार केवळ नऊ महिन्यांत पूर्ण झाला, आणि तो आपल्या दोन्ही देशांमधील आर्थिक संबंध अधिक दृढ करण्याची प्रबळ इच्छाशक्ती आणि महत्त्वाकांक्षा दर्शवतो.” मोदींच्या या वक्तव्यावरून, या कराराचे महत्त्व आणि भविष्यातील प्रभाव स्पष्टपणे दिसून येते.
याशिवाय, मोदी यांनी न्यूझीलंडचे पंतप्रधान ख्रिस्तोफर लक्सन यांच्याशी झालेल्या चर्चा रंजक व सकारात्मक ठरल्याचे सांगितले. दोन्ही देशांच्या भविष्यातील व्यापार आणि आर्थिक सहकार्याचे स्वरूप यावर एकमत झाल्याचे ते म्हणाले.
न्यूझीलंड भारतात २० अब्ज डॉलर्सची गुंतवणूक करणार
पंतप्रधान मोदी यांनी पुढे सांगितले की, “भारत-न्यूझीलंड भागीदारी आता नवीन उंची गाठणार आहे. या मुक्त व्यापार करारामुळे पुढील पाच वर्षांत द्विपक्षीय व्यापार दुप्पट होईल. न्यूझीलंड भारतात विविध क्षेत्रांमध्ये २० अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त गुंतवणूक करणार आहे. यामुळे क्रीडा, शिक्षण, आणि सांस्कृतिक संबंधांतही सहकार्य अधिक दृढ होईल.”
टॅरिफ मध्ये मोठी कपात
या करारामुळे न्यूझीलंडकडून भारतात येणाऱ्या ९५ टक्के वस्तूंवरील टॅरिफ कमी होईल किंवा हटवले जातील. दुसरीकडे, भारतातून न्यूझीलंडमध्ये निर्यात होणाऱ्या ५७ टक्के वस्तूंवर सुरुवातीला टॅरिफ शुल्कमुक्त राहील. आणि, करार पूर्णपणे लागू झाल्यावर हे प्रमाण ८२ टक्क्यांपर्यंत वाढेल. उरलेल्या १३ टक्के वस्तूंवरील टॅरिफमध्येही मोठी कपात होईल, ज्यामुळे दोन्ही देशांच्या व्यापारी संबंधांत सकारात्मक बदल होण्याची अपेक्षा आहे.
त्यानंतर, या करारामुळे भारत आणि न्यूझीलंड दरम्यान व्यापार वाढण्याची शक्यता आहे आणि दोन्ही देशांमध्ये एक नवा आर्थिक दृष्टीकोन तयार होईल.
